Niké/Mieke Debaere
Schrijven, schetsen en schilderijen (acryl op doek)
schilder-kunstcriticus-lesgever
°1965, Kortrijk, Belgium

Opleiding

Beeldende kunst, Sint-Lucas Gent
Kunstgeschiedenis en Oudheidkunde, UGent
Monumentale Kunst, Koninklijke Academie Kortrijk

Het werk van Niké is autobiografisch en tegelijk algemeen vrouwelijk. De gevoelige schilderijen zijn een soort illustraties uit het persoonlijke prentenboek van deze Belgische kunstenaar. Het schrijven, tekenen, schilderen is voor haar immers een manier om dagelijks greep te krijgen op het leven, om meer inzicht te verwerven, om beter te kunnen duiden welke patronen zich onder de oppervlakte verschuilen. Patronen die niet louter specifiek, maar eigenlijk algemeen menselijk zijn.


Niké ziet het leven als opgebouwd uit cirkels die naast, maar ook in elkaar draaien en bijgevolg raakpunten kunnen vertonen. Uit de magie van zo’n raakpunt kan een schilderij ontstaan. Fantasie wordt dan even realiteit, ook al is die dan meteen achterhaald.


De belangrijkste thema’s in Niké’s werk zijn de vrouw en haar plaats in de wereld: de vrouw in een voortdurende evolutie, haar genetische bagage, de gelaagdheid van de vrouwelijke persoonlijkheid (die meer dan één vrouw lijkt te bevatten) en tenslotte de relatie van de vrouw tegenover de man. In het werk van Niké wordt de vrouw als wezen volledig ontleed om op die manier tot een grote transparantie te komen van haar persoon.


Dit vrouwelijke thema vertaalt zich vormelijk in het gegeven van jurkjes en schoenen. De kledingstukken worden voorgesteld in serie, of apart, aan de wand, aan het lijf, als silhouet, aan een vrouw onderweg. De schoen leidt het leven van een zelfstandig, bijna organisch gegeven. Daarbij probeert Niké de anekdotiek van het verhaal te overstijgen.


Niké gebruikt zeer dunne glacislagen van acrylverf, die boven elkaar worden aangebracht. Composities van diverse vormen kruisen elkaar, zoals de vicieuze cirkels van het leven zelf. De expressieve toets in subtiele kleurencombinaties leidt er een eigen leven. De kunstenaar kan alleen maar bijsturen. Dit is de magie van het schilderproces, dat alleen maar kan bedwongen of precies geheel geëxploiteerd worden. Op de vele lagen kan tenslotte een fotografisch beeld of snelle schets worden hernomen in een vette penseellijn, of in andere materialen zoals drukinkt, olieverf, potlood, houtskool enz... De kunstenaar probeert aldus het schetsmatige karakter van haar werk te benadrukken. Het resultaat, een evenwicht tussen materie en een ervaringsgericht beeld, vraagt van de kijker een open interpretatie. De boodschap wordt niet voorgekauwd en de toeschouwer wordt slechts begeleid in zijn kijken. Het werk nodigt dan ook uit tot discussie…

Niké/Mieke Debaere
L'écriture, croquis et peintures (Acrylique sur toile) °1965, Kortrijk, Belgium

Formation

Beeldende kunst, Sint-Lucas Gent
Kunstgeschiedenis en Oudheidkunde, UGent
Monumentale Kunst, Koninklijke Academie Kortrijk

L’œuvre de Niké est féminine et simultanément autobiographique. Les peintures délicates sont une sorte d’illustrations issues du livre d’images de cette artiste belge. Pour elle, l’écriture, le dessin et la peinture sont en effet des manières d’obtenir quotidiennement une prise sur la vie, d’acquérir une compréhension plus grande, de mieux pouvoir expliquer quels sont les motifs qui se cachent sous la surface. Des motifs qui ne sont pas purement spécifiques, mais également généralement humains.


Pour Niké, la vie est composée de cercles tournant l’un à côté de l’autre, mais aussi l’un dans l’autre et qui par conséquent nous présentent des points de contact. À partir d’un tel point de contact peut naître une peinture. La fantaisie devient brièvement réalité, même si elle est immédiatement dépassée.


Les thèmes les plus importants dans l’œuvre de Niké sont la femme et sa place dans le monde: la femme dans une évolution continue, son bagage génétique, la stratification de la personnalité féminine (qui semble contenir plus d’une femme) et finalement la relation de la femme vis-à-vis de l’homme. Dans l’œuvre de Niké, la femme en tant qu’être est entièrement disséqué afin d’arriver à une grande transparence de sa personne.


Ce thème féminin se traduit formellement dans la donnée des jupes. Les vêtements sont représentés en série, séparément, au mur, sur le corps, comme silhouette, sur une femme en route. Faisant ceci, Niké essaye de surpasser l’anecdotique de l’histoire.


Niké utilise des couches de glacis très fines de peinture acrylique, appliquées de manière superposée. Sur ces couches étourdies, une image photographique ou esquisse rapide est reprise en encre typographique, penture à l’huile, crayon, charbon de bois, etc… Ainsi, l’artiste tente d’accentuer le caractère esquissé de son œuvre. Le résultat, un équilibre entre matière et une image axée sur l’expérience, demande de l’observateur une interprétation ouverte. Le message n’est pas mâché et le spectateur n’est accompagné que dans son regard. L’œuvre invite par conséquent à la discussion…

Niké/Mieke Debaere
Writing, sketches and paintings (acryl on canvas) °1965, Kortrijk, Belgium

Education

Beeldende kunst, Sint-Lucas Gent
Kunstgeschiedenis en Oudheidkunde, UGent
Monumentale Kunst, Koninklijke Academie Kortrijk

Niké’s art is at the same time autobiographical and universally feminine. De sensitive paintings are to be interpreted as illustrations from the personal picture book of this Belgian artist. Writing, drawing and painting are her way of getting a grip on everyday life, of gaining more insight into matters and being able to read the patterns under the surface; patterns that are not specific but generally human.


Niké sees life as being being built out of circles that circulate in but at the same time also through one and other and as a result, show intersections. Out of the magic of these intersections, a painting can arise. Fantasy becomes reality for a moment, even though it’s overtaken almost immediately.


The most important themes in Niké’s work are the woman and her place in the world: the woman in a constant evolution, her genetic baggage, the layered feminine personality (that seems to contain more than one woman at the time) and eventually, her relationship with the man. In Niké’s work, the woman as a creature is being analysed in order to receive a greater transparency of her person.


This feminine theme is formally translated in the skirts. The articles of clothing are presented in series or separately, against the wall, on the body, as a silhouette, on a woman on her way. This way, Niké tries to go beyond the anecdotal of the story.


Niké uses extremely thin glaze layers of acrylic paint that are applied one after the other. On these rarefied layers, a photographic image or quick sketch is retaken in printer’s ink, oil paint, pencil, charcoal, etc. ... This way, the artist tries to emphasise the sketchy character of her work. The result, a balance between material and experienced image, demands an open interpretation of the viewer. The message is not ready-made and the viewer is merely guided through the process of viewing.The work tempts the viewers to discussion...

Die ochtend staat zij voor de spiegel. Ze laat haar alziend en van kleins af aan goed geoefend oog glijden over het beeld voor zich. Als in een lange concentratieoefening is ze op zoek naar een soort waarheid, een heel specifieke en tegelijk algemene waarheid.


Wild vlees houdt meedogenloos het licht gevangen. Ze heeft het moeilijk om stil te blijven staan. Soms last ze een pauze in om daarna opnieuw te beginnen. Nooit geeft ze de moed op. Het is de weg die ze moet gaan.


Reeds 43 jaar lang neemt ze de tijd om zich op te maken voor de wereld. Haar moeder gaf haar kleedjes en een grote koffer vol genetische bagage. De naam Niké koos ze zelf. Net zoals ze reeds heel vroeg besliste om haar eigen leven in handen te nemen. Het mocht geen cel worden, zoals ze er wel meerdere zag bij Louise Bourgeois in Parijs. Wat jammer, dat deze het leven niet ten volle wist te grijpen. Het werd een lange tocht met aan het eind alleen maar chagrijn en STOF, niets anders dan dust in the wind.


Nee, reeds lange tijd en steeds opnieuw droomt Niké van ladders en vleugels in het blauw. In haar droom ziet ze ook een rode kamer, met kleedjes en een schatkist in de hoek. De kist laat zich met moeite openen. Elke keer scheurt ze haar huid aan de ijzeren hengsels. Wat overblijft, zijn tenslotte littekens, die ze met liefde koestert. Maar het loont de moeite. Het herinnert haar aan die tempel van Tadao Ando, die ze vorige zomer nog zag in Inseln Hombroich. Ze noemt het een tempel omwille van de bijna goddelijke ervaring, die het aanschouwen ervan voor haar betekende.


Ze begrijpt maar al te goed dat zulke sterke emoties enkel kunnen voortvloeien uit conflicten en voortdurende strijd in het leven. Ando was immers een bokser. Het gaat er,net zoals in alle grote kunst, niet zomaar om knap uitgevoerde architectuur zonder meer. Het gaat er om kunst die net iets verder gaat dan...


Een sterke film, een goed boek, een sprekend schilderij wandelt met zijn verhaal altijd net op de grens en soms er ook even over. Weet je nog in de film „Mon fils à moi.” waar een moeder haar kind zo graag ziet dat ze het niet kan loslaten en het bijgevolg gewoon verplettert door haar eigen zijn? Het gaat er over liefde moeder kind, eenzaamheid, machtsmisbruik, noem maar op, eeuwenoude thema's die kunstenaars blijven geselen. Het is aan hen om de materie eigen te maken en vorm te geven op zo'n manier dat het persoonlijke aspect wordt verlaten voor een algemene boodschap.


Ook Niké probeert, door precieze keuzes te maken, zowel in schrijven, schetsen, en schilderijen de persoonlijke anekdote te overstijgen. De kunst en cultuur die verschenen is in de periode na de eerste wereldoorlog heeft haar altijd bijzonder geboeid, omwille van de heropbouw, de poging om een universele taal te ontwikkelen, die los staat van het individu, tijdloos is, blijvend, duidelijk, helder en niet onderhevig aan het toeval. We teren, bijna 90 jaar later, nog altijd op de realisaties van het Bauhaus, de Stijl, de Chanelcreaties… De moderne wereld werd toen vorm gegeven. Waar geven wij nu vorm aan, dat langer meegaat dan de kick van het moment en daarna gedoemd is om onmiddellijk te dumpen?


Haar scherpe blik glijdt af naar elders. Ze weet dat ze vandaag het antwoord niet zal vinden. Wie vindt, die heeft niet gezocht. Altijd dat risico opzoeken, een stukje terra icognita exploreren, zo zonder einde, is voor haar een te grote verleiding, misschien wel die van het leven. Het is de Duitse kunstenaar Rainer Kleinschmidt die haar er onlangs nog op wees dat het doel door de weg wordt gevormd. Daar aan dat eind van die weg houdt alles op, ook het creëren.


Straks zal Niké inspiratie vinden daar op straat in een éénvoudig gesprek, een ontmoeting, een gebaar. “Wat is het gezicht achter dat gebaar?”: vraagt ze zich dan af. Altijd iets dieper, iets verder dan de oppervlakte, op zoek naar de verschillende lagen van de werkelijkheid, vertaalt ze in dunne glacislagen van haar schilderijen. Meerdere keren betrapt ze zichzelf op overschilderingen, probeersels tot net datgene bereikt wordt dat zij precies wilt vertellen.


Een brief met als laatste zin, “Prenez soin de vous.”, heeft ze reeds meerdere malen geschreven. Ze heeft er elke keer een voorbeeld voor nodig, dat haar duidelijk maakt dat je klauwen en vleugels van Eros kan bestrijden met meer dan een persoonlijk verdriet. Sophie Calle drukte haar de keel dicht toen ze op de Biënnale van Venetië toonde dat ze een voorbeeld kon zijn voor alle vrouwen die lief hebben.


Niké weet dat het ijdele pogingen zijn wanneer ze elke keer opnieuw worstelt in een schets van een handtas, een schoen, een motief in een kleedje om daar een grotere, huiveringwekkende pracht van te maken. Ze kan het alleen maar proberen, ook in de zoektocht naar harmonie tussen kleuren en vormen in haar schilderijen. Wanneer haar lichaam moe wordt, weet zij dat het de moeite was om die weg te gaan naar de vrijheid. Het herinnert haar aan het oneindige van het leven, dat op een dag niet langer het hare zal zijn.


Ook vandaag zal ze haar weg volgen op de vleugels van het bestaan. Juni 2008



We bevinden ons in een wereld, die ons eindeloos intrigeert, maar die we niet kunnen doorgronden. Een sluitend antwoord over ons bestaan zullen we wellicht nooit krijgen. Hiermee zou onze eeuwige zoektocht beëindigen. Kunst omvat het mysterie, op zo'n manier dat het draaglijk wordt om met die onzekerheid van het leven om te gaan.



Ze stak haar tenen in het koele licht.



Shoes or not Shoes (?).



Het enige dat ik wil, is mijn gedachten vullen met inspiratie.



Kunst is alom tegenwoordig.



En de laarsjes slingerden zich als lange silhouetten op een weerbarstige en wel heel eigenzinnige manier een weg naar de bovenkant van het schilderij.



Ik schilderde zo vrij, na een aantal schetsen, het losmaken van mijn pols en mijn 'fuck you botjes'.



In het inner ik, daar ben ik vaak in rust, in tevredenheid en in grote alliantie met de realiteit, die bij momenten zeer onrustig is. (01.02.09)



'As long as I am walking.' (Francis Alÿs)



En nooit kon zij zich helemaal geven omdat een deel van haar een mysterie moest blijven. Een onbereikbaar terrrein, dat voorbehouden was voor de kunst. Daarin schuilt de kracht te creëren, antwoorden te formuleren heel specifiek op kleine en grotere vragen. De wereld mag met dit deel communiceren via de kunst, die zij creëert.



Ze drukte zich eindelijk uit in een vrijgevochten toets en een geraffineerde kleurencombinatie, zo zonder compromissen. Het waren de jongeren in haar omgeving, die de drang naar dit compromisloze in haar levendig hielden.



Er zijn geen hoofdrollen, noch bijrollen in het leven. Elk heeft zo zijn levensverhaal, dat zich als een wandelend silhouet onderweg begeeft.



Ik tracht vooral, dicht bij mezelf te blijven.



Zij verklaart houdingen, blikken, voorwerpen.



Hij stelde haar een vraag: 'Was daar en toen een hoogtepunt in je schilderen?' Zij antwoordde: 'Nee, er is eerder een continuüm in het schilderen, maar daarbinnen zijn er hoogtepunten en dieptepunten.'



Alleen liefde kan haar redden, kan de kunst in haar losmaken. Zo niet is zij reddeloos verloren.

Materialen:

Inspiratie: shoes or not schoes, van kleedjes en schoenen

Proces artniké: vrijgevochten expressieve toets, losse penseelvoering, tere geraffineerde kleurencombinaties, open poëzie in de schilderkunst, autonome plastische ervaring, overschildering van glacislagen, gestuurd toeval in een schilderproces, schilderkunst uitpuren van een onderwerp, schrijfsels en hersenspinsels over leven versus kunst.

Werken:

titel:"Op de wereld" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:110 x 110


titel:"Directheid" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:110 x 110

titel:"Middeleeuwse charme" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:110 x 110
titel:"Prisoner between her long legs" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:110 x 110
titel:"Uitdaging" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:110 x 150
titel:"Sensuele vrucht" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:120 x 90
titel:"Kracht" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:3* 120 x 60
titel:"Aan de keukentafel" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:20 x 20
titel:"Wat ben je groot geworden" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:2* 50 x 30
titel:"Sensibiliteit (1 van 2)" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:30 x 30
titel:"Ingesnoerd" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:30 x 50
titel:"Geritst jurkje" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:30 x 50
titel:"Oma's pelsje" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:3* 30 x 40
titel:"Overgave" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:40 x 100
titel:"Mon enfant" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:40 x 60
titel:"Gedekte tafel" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:50 x 60
titel:"'t was een lange weg" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:50 x 70
titel:"'t was een lange weg" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:50 x 70
titel:"'t was een lange weg" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:50 x 70
titel:"Onthoofd" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:80 x 100
titel:"Tomber, non pas tomber" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:80 x 100
titel:"Vogelvrije gedachte" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:80 x 100
titel:"Orchidee aan het raam" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:80 x 120
titel:"Helemaal uitgekleed" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:80 x 120
titel:"Zware voet" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:80 x 120
titel:"In haar blauwe jurkje" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:80 x 80
titel:"Ontmoette ze hem" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:80 x 80
titel:"3 Marcellekes" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:80 x 90
titel:"Moeders nachtpon" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:90 x 160
titel:"C'est arrivé près de chez vous" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:90 x 120
titel:"Vliegen zonder vleugels" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:90 x 120
titel:"9 maanden in blijde verwachting, of nee 11 maanden" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:90 x 120
titel:"Alleen onderweg, of toch weer niet" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:90 x 120
titel:"Verborgen stilleven in Venetië" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:90 x 120
titel:"Broos Linnengoed" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:90 x 120
titel:"Eerste zwemles" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:90 x 160
titel:"Eerste spade in de lente" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:90 x 160
titel:"Onder moeders rokje" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:110 x 510
titel:"buidel" materiaal:acryl op doek category:schilderijen afmeting:110 x 110

Contact

tel: +32 (0)56 48 67 89
e-mail adres : mieke(punt)debaere(ad)artnike(punt)be

Studio te bezoeken na afspraak


Op aanvraag geeft Niké lezingen zoals: "Wanneer vrouwen onderweg zijn"

"Situering van het werk van Niké, als bijzonder vrouwelijke kunst, binnen de hedendaagse kunstwereld. Evolutie van de realiteit naar organische abstractie: hoe gebeurt dit precies? Mogelijkheid tot vragen stellen over het hedendaagse kunstwezen op zich en de strijd tot behoud van authenticiteit en eerlijkheid daarbinnen."



Voordracht/lezing 'Wanneer vrouwen onderweg zijn.' voor de positief, kritisch denkende vrienden van 'Ewwende',
Sint-Elooiswinkel, West-Vlaanderen: "Situering van het werk van Niké, als bijzonder vrouwelijke kunst, binnen de hedendaagse kunstwereld. Evolutie van de realiteit naar organische abstractie: hoe gebeurt dit precies? Mogelijkheid tot vragen stellen over het hedendaagse kunstwezen op zich en de strijd tot behoud van authenticiteit en eerlijkheid daarbinnen."Lacra lifestyle, 'Flax and Blue' Tentoonstelling 2010 Lettelingen ; Carte Blanche Tentoonstelling 2009 ; Deelname aan de Lineart Artfair Gent 2007 en 2008; Art Gallery Ludwig Lefevere Wortegem-Petegem en Knokke;

Artniké

is de portfolio website van Mieke De Baere (Niké); op deze website worden haar werken getoond, en het concept artniké uitgewerkt.

artniké : copyright 2010 mieke debaere (niké)